ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
80
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
از احوال همهء مردم ، چه عوام و چه خواص ، اطلاع داشت . به روحيات اهالى شهرهاى مصر و شام و عراق آشنا بود . و در روزگار او تعداد جاسوس و خبرگير و سخنچين مرتبا افزايش مىيافت . اما علت كشته شدن او اين بود كه مىخواست الآمر به احكام اللّه خليفهء مصر را از ميان بردارد و امير جعفر برادرش را به خلافت رساند . بدين جهة امير جعفر را فرستاده بود تا خليفه را به قتل رساند و خود بر مسند خلافت بنشيند . اين قرار كه ميان آن دو گذارده شده بود به گوش يكى از رجال مصر موسوم به ابو الحسن ابن ابو اسامه رسيد . او از نزديكان و خاصان خليفه به شمار مىرفت و از مامون بن بطائحى ، وزير خليفه ، نيز آزار ديده بود و كدورتى در دل داشت . بدين جهة وقتى فهميد مامون و ابو جعفر بر ضد خليفه توطئه كردهاند به حضور خليفه رفت و او را از جريان امر آگاه ساخت . خليفه نيز وزير خائن خود را دستگير كرد و به دار آويخت . اين كيفر كسى است كه در برابر نيكى ، بدى مىكند . برخى ديگر از رويدادهها درين سال - يعنى سال 519 هجرى قمرى - شمس الدوله سالم بن مالك ، صاحب قلعهء جعبر درگذشت . اين قلعه در قديم به قلعهء دوس معروف بود . در اين سال قاضى ابو سعد محمد بن نصر بن منصور هروى در همدان به قتل رسيد . او را باطنيان كشتند . قاضى ابو سعد به رسالت از طرف خليفهء عباسى به خراسان نزد سلطان سنجر رفته بود . پس از بازگشت از خراسان در همدان كشته شد . او جوانمردى بسيار داشت و در روزگار فرمانروائى سلجوقيان ترقى و پيشرفت زياد كرده بود .